Een laesie kan samengaan met ongecontroleerd verlies van urine of ontlasting, ofwel incontinentie. Hierover bestaat veel schaamte. Alleen al de angst dat er iets misgaat kan een flinke drempel zijn om seksueel actief te worden, zeker met een nieuwe partner. Een goede voorbereiding, in de vorm van tijdig plassen en ontlasten, kan helpen om ontspannen te kunnen vrijen. Neem hiervoor de tijd die nodig is.

Als je problemen houdt met incontinentie tijdens seks, kun je overleggen met een continentieverpleegkundige van een in laesies gespecialiseerd revalidatiecentrum. Wellicht kan advies, een hulpmiddel of medicatie een positief effect hebben.

Wanneer je een incomplete dwarslaesie hebt, kan een bekkenfysiotherapeut oefeningen geven om je bekkenbodemspieren beter te leren voelen en aansturen. Dit kan je ondersteunen bij zowel continentie als bij seks, want ook daarbij spelen de bekkenbodemspieren een belangrijke rol.

Vaak kun je door een laesie niet meer bewegen zoals voorheen. Vooral verlamming, maar ook spasticiteit, stijfheid of pijn kunnen je verhinderen om bepaalde houdingen aan te nemen of bepaalde bewegingen te maken. Dan kun je op zoek gaan naar andere houdingen bij het vrijen.

Op internet is met name voor rolstoelgebruikers veel informatie te vinden over houdingen die je kunt aannemen tijdens seks. Houd er rekening mee dat je snel terechtkomt bij links naar porno, maar er is ook serieuze informatie te vinden. Een betrouwbare website is bijvoorbeeld die van seksuoloog en ervaringsdeskundige Mitchell Tepper. Je kunt je browser instellen op ‘anoniem zoeken’ als je dat een prettiger idee vindt.

Als je een houding wilt uitproberen, let dan wel op dat het geen pijn doet. Je wilt zuinig zijn op je lichaam en seks hoort fijn te zijn. Een comfortabele plek en lichaamshouding kunnen helpen bij een ontspannen vrijpartij. Omgekeerd kan het vrijen zélf ook een gunstig effect hebben op je lichamelijk welbevinden: spasticiteit of pijn kunnen na het vrijen soms een periode verminderd zijn of wegblijven.

Bij een hoge dwarslaesie (boven niveau T6) bestaat het risico op autonome disregulatie door seksuele stimulatie en opwinding. De bloeddruk stijgt dan in korte tijd sterk, wat gevaarlijk kan zijn. Het is dus belangrijk om de symptomen te herkennen en te weten hoe je moet handelen als dit zich voordoet. In de webshop is een kaartje verkrijgbaar met 

Een aantal medicijnen heeft bijwerkingen die invloed kunnen hebben op seks. Sommige medicijnen verminderen de zin in seks, andere kunnen orgasme- of erectieproblemen geven, of een droge vagina veroorzaken. Door dit soort bijwerkingen kunnen eraan bijdragen dat de zin om te vrijen afneemt of verdwijnt. Vraag gerust aan je revalidatiearts welke medicatie invloed zou kunnen hebben op seksualiteit en of er alternatieven zijn. 

Alle lichamelijke veranderingen beïnvloeden je zelfbeeld. Je kijk op jezelf verandert: op wie je bent, wat je kunt, wat je wilt enzovoort. Dat geldt op alle vlakken en zeker ook op het seksuele vlak. Verdriet, schaamte of onzekerheid over je veranderde lichaam kan in de weg zitten, ook als je alleen door het leven gaat en wil gaan daten. Angsten en negatieve gedachten liggen op de loer. Zoals deze: “het kan niet dat een ander mij nog aantrekkelijk vindt”, “als ik maar geen urine verlies ondertussen” of “ik voel me lomp en machteloos omdat ik me niet goed kan bewegen”.

Het vermijden van seks is een veel voorkomende reactie. Dat is ook logisch, want lichamelijk contact confronteert je met je veranderde lijf. Maar juist door dit soort confrontaties aan te gaan kun je – samen met je eventuele partner – je eigenheid en intimiteit heroveren. Als je over de drempel stapt, kan dat helpen om je weer aantrekkelijk te gaan voelen en om je seksuele zelfvertrouwen terug te krijgen.