Verwerken

Verwerken is een proces. Het is niet iets dat je even doet en dan klaar is. Er komt heel wat bij kijken! In dit hoofdstuk geven we een algemene beschrijving van het verwerkingsproces. In het volgende hoofdstuk gaan we dieper in op de vele verschillende manieren waarop mensen hiermee omgaan. We hopen dat je in de beschrijvingen iets herkent. Dat je daardoor beseft dat er niets mis is met jou, maar dat vele mensen hetzelfde doormaken. Misschien een schrale troost.

Ook voor het lezen van deze hoofdstukken geldt: maak jezelf belangrijker dan de tekst. Steeds als je iets leest wat je aangrijpt, kwaad maakt of op een andere manier iets doet, stop dan even met lezen en vraag jezelf: ‘wat gebeurt er nu met me? Wat raakt me?’. Leg de tekst liever weg als het je teveel wordt en geef aandacht aan wat zich aandient. Dat is verwerken.

Verliezen...en dan?

In het vorige hoofdstuk staan vele van de verliezen beschreven die mensen met een dwarslaesie kunnen overkomen. Daar word je niet vrolijk van! Hoe kan iemand nou verder met zoveel verliezen, dat kan toch eigenlijk niet!

“Ik kan me niet voorstellen dat mijn leven ooit weer de moeite waard wordt. Ik heb met een paar mensen gesproken die hetzelfde hebben meegemaakt. Zij zeggen dat ze weer de gewone pieken en dalen hebben als vroeger. Ik kan me dat niet voorstellen”.

Inderdaad, je kan niet op dezelfde manier doorgaan als vroeger. Praktisch niet en emotioneel niet! Door je dwarslaesie moet je met veel dingen opnieuw beginnen. Je moet het leven opnieuw uitvinden. Of je wilt of niet, je in een verwerkingsproces terecht.

 “Na een tijdje drong tot mij door dat ik niet alleen een dwarslaesie heb maar dat die rouw er ook nog bij komt. Het maakte me kwaad toen, maar het maakte me wel rustig te horen dat het ‘normaal’ is om zoveel pijn te voelen en zo emotioneel en verward te zijn.”

Rouw

Mensen die zware verliezen lijden worden vaak overvallen door rouw. Rouw is een onderdeel van een verwerkingsproces. Er zijn ook nog andere aspecten aan een verwerkingsproces. Als de rouw op de voorgrond staat ben je vooral bezig met de pijn van het leven met verliezen. Meestal wordt het woord ‘rouw’ gebruikt om aan te geven wat mensen doormaken als een dierbare dood is. Maar ook als je zoveel ingrijpende verliezen doormaakt als bij een dwarslaesie kan je een intense periode van rouw doormaken. Ook eerdere verliezen kunnen dan weer gaan opspelen.

“Ik ben onlangs mijn man verloren en ineens kwamen ook al die oude gevoelens weer terug, al die pijn en dat verdriet van die dwarslaesie en nu is mijn man er niet om me te troosten.”

Individuele verschillen

Niet iedereen die een dwarslaesie krijgt raakt in de rouw. Sommige mensen schakelen na de eerste schrik direct door. Zij gaan hard aan de slag om alles uit hun lichaam te halen wat er nog in zit. Zij proberen hun werk weer op te pakken, hun rol thuis weer op te nemen. Voor wat niet meer op de oude manier lukt zoeken ze nieuwe vormen. Ook dit oppakken van je leven is een onderdeel van het verwerkingsproces.

“Ik heb gewoon vette dikke pech, het is verschrikkelijk, maar ik ben niet de enige en dit ga ik gewoon doen. Mij krijgen ze niet klein.”

Als je op die manier verwerkt, kom je toch ook vaak jezelf weer tegen. Bij iedere nieuwe aanpassing die je uit probeert, voel je zo duidelijk wat niet meer kan, wat verloren is. Bij sommige mensen is dat zo heftig dat zij alsnog in de pijn schieten van alle verliezen. Soms gebeurt dat in een flits, soms duurt het langer. Soms overvalt de pijn je alleen ’s nachts of je voelt het wel vaker, maar weigert er aandacht aan te geven. Die verschillen hangen af de persoon en van de impact van het verlies.

“Dat niet meer kunnen lopen, daar kan ik nu wel mee leven, maar dat geregel, vreselijk, dat went nooit. Ik ben gewoon een heel impulsief persoontje en nu moet alles gepland worden, ik wil dat niet en ik doe het ook niet. Daardoor loop ik wel allerlei leuke dingen mis, maar dat moet dan maar.”