Omgaan met je dwarslaesie

Na de schokkende diagnose “dwarslaesie” begint direct het verwerkingsproces. Hoe dat proces eruit ziet, hangt erg van de persoon af. In het vorige hoofdstuk staat beschreven hoe het verwerkingsproces er in het algemeen uitziet. Daarin staat dat een individueel verwerkingsproces niet een vast verloop heeft. Iedereen zal op zijn eigen wijze met het verwerken van verliezen omgaan.

Hoe dat gaat, hangt van veel factoren af. Zaken als je karakter, je opvoeding, de manier waarop je in je jeugd overleefde, bepalen de manier waarop je met moeilijke omstandigheden omgaat. Daarbij speelt de omgeving, zoals cultuur en milieu ook een belangrijke rol. De manier waarop iemand in het verleden met tegenslagen omging, voorspelt echter niet hoe het verwerkingsproces van een dwarslaesie zal verlopen.

Hoe meer iemand het idee heeft dat hij door een dwarslaesie helemaal anders is geworden, des te groter de verlieservaring is. Voor iemand die vooral het gevoel heeft dat hij is wat hij doet (ik ben sporter, reiziger, doener etc.) zullen de lichamelijke beperkingen zeer diep ingrijpen in zijn zelfbeleving.

Toekomstverwachting teniet gedaan

Ook de mate waarin je toekomstverwachting wordt getroffen heeft invloed op het verwerken. Als je plannen had voor een sportcarrière, of een wereldreis, dan is dat meteen duidelijk. Maar ook als iemand manager had willen worden of verkoper kunnen er soms jaren overheen gaan voor iemand weer het zelfvertrouwen kan uitstralen wat voor deze beroepen noodzakelijk is. Het maakt ook uit of iemand al eerder een groot verlies heeft geleden en dus weet wat hem wat dat betreft te wachten staat.

“Ik ben een paar jaar geleden gescheiden. Ik zie er zo tegen op. Al die emoties, ik was er net een beetje mee klaar. Maar ja, ik heb het niet voor het kiezen; ik weet in ieder geval dat ik er wel doorheen kom, dat is me de vorige keer ook gelukt.”

Oorzaak dwarslaesie heeft invloed

De oorzaak van de dwarslaesie kan ook van invloed zijn op de verwerking. Als iemand bij een operatie waarbij een dodelijke kanker wordt weggehaald een dwarslaesie oploopt, dan wordt dat anders ervaren dan als je dwarslaesie het gevolg is van een aanrijding met een dronken automobilist. Dat verschil in beleving heeft meestal ook invloed op de manier van verwerken

“Ik vind alles zo verwarrend; het is vreselijk dat ik een dwarslaesie heb, maar tegelijk ben ik zo dankbaar dat ik nog leef.”

“Het laat me maar niet los, de gedachte dat als ik 2 seconden later was overgestoken, dat ik dan nu nog midden in mijn oude leven zou zitten. Ik ga steeds naar die dag terug; wat nou als ik wel was teruggelopen om het wc-licht uit te doen….’

Ontreddering van het lichaam

De ontreddering van je lichaam heeft invloed op de verwerking. Het lichaam voelt anders aan, de interne huishouding is verstoord, lichamelijke reacties op stress verlopen niet op de bekende manier. De manier waarop je vroeger met stress omging is vaak niet meer mogelijk.

“Als ik vroeger ergens mee zat, ging ik altijd rennen; rennen over de dijk; kilometers lang en als ik dan terugkwam voelde ik me rustig. Ook al was mijn probleem niet opgelost, ik had toch het gevoel dat ik er weer tegen kon. Nu blijft alles maar door mijn kop malen.”

Alle levensgebieden aangetast

De dwarslaesie hakt er op alle levensgebieden in. Dat kan de vertwijfelde vraag oproepen: “Wie ben ik nog met al mijn vanzelfsprekendheden die maakten dat ik me mezelf voel?”
Mensen met een dwarslaesie ervaren vaak een zeer bedreigd zelfgevoel en levensgevoel en daarmee moeten ze dan hun nieuwe leven vorm zien te geven.

Geen voorschriften

Er zijn geen voorschriften voor een goed verlopend verwerkingsproces en er is geen handleiding voor hoe je moet verwerken. Ook over de duur van een verwerkingsproces valt niets algemeens te zeggen. Sommige mensen verzetten zich vanaf dag één tegen wat hen is overkomen en gaan daar heel lang mee door, anderen leggen zich in hele korte tijd bij de feiten neer en voor weer anderen wordt de ernst van het gemis pas in de loop der jaren duidelijk.

“Ik was het ineens zat. Ik had me vrij snel neergelegd bij mijn situatie en had de draad van mijn leven voor zover dat mogelijk was weer opgepakt. Het ging goed met me totdat ik precies drie jaar later wakker werd en ineens dacht: zo nu is het genoeg, nu moet alles weer gewoon zijn. Dit was het begin van een lange boze en verdrietige periode. Ik miste mijn oude leven enorm.”