Bewegingsapparaat en overbelasting

Rolstoelgebruikers en mensen die lopen met krukken hebben vaak problemen met overbelasting. Er wordt een veel groter beroep gedaan op bijvoorbeeld schouder- en armspieren dan waar zij eigenlijk voor bedoeld zijn. Dit verergert naar mate je langer een dwarslaesie of caudalaesie hebt en/of als je door het ouder worden andere klachten erbij krijgt.

Heb je een caudalaesie of een partiële dwarslaesie, waarbij je nog kan lopen, dan kan het zijn dat met het ouder worden je looppatroon verandert. Hierdoor kan pijn ontstaan op plaatsen, waar je die voorheen niet had. Of je kunt bijvoorbeeld minder ver of minder snel lopen dan je vroeger deed. Je moet misschien (tijdelijk) hulpmiddelen gaan gebruiken zoals een aangepaste schoen, een beugel, een rollator, stokken, krukken. Bij lange afstanden, kun je gebruik maken van een rolstoel.

Ook kan het zijn dat je meer problemen krijgt met je voeten. Meer informatie over loopstoornissen en voetproblematiek.

Wat kan je zelf doen?  Informatie en tips vind je elders op de website onder Dagelijks leven/Gezondheid/(Over-)belasting

Schouders

Je schouder is het meest mobiele gewrichtssysteem. Het is een kogelgewricht waardoor wij de mogelijkheid hebben om onze armen in alle richtingen te kunnen bewegen. Het schoudergewricht is er niet op gebouwd om constant zware belasting zoals transfers te ondergaan. Ook het bewegen met de hand van een rolstoel vraagt veel van de schouders.

Met het ouder worden of naarmate je langer een dwarslaesie hebt en de spiersterkte afneemt, kan het schoudergewricht de transfers moeilijker aan. Ook andere aandoeningen zoals artrose kunnen de schouder belasten.

Tips preventie schouderproblemen.

Ellebogen

Informatie hierover vind je elders op de website onder Dagelijks leven>Gezondheid>(Over-)belasting>Ellebogen

Hand en pols - carpaal tunnelsyndroom

Het carpaal tunnelsyndroom wordt veroorzaakt door een beknelling van de middelste armzenuw.Door langdurige overbelasting en bij het ouder worden neemt de kans op klachten toe.

Wanneer je deze klachten hebt is het belangrijk om te overleggen met je arts of fysiotherapeut. Het gebruik van een brace gedurende de nacht geeft rust waardoor de pijn kan verminderen. Overleg dit met de ergotherapeut. Verder zijn er eenvoudige routineoperaties die de symptomen kunnen bestrijden.

Meer informatie over het carpaal tunnelsyndroom vind je hier.

Heupen en knieën

Bij mensen met een caudalaesie of een incomplete dwarslaesie die nog kunnen lopen, kan naar mate men ouder wordt een overbelasting van heupen en knieën ontstaan. Het meest voorkomende symptoom is pijn. De pijn kan duidelijk rondom de heupen of knieën aanwezig zijn maar ook uitstralende pijn naar de voeten kan voorkomen. Met het ouder worden of naarmate je langer een laesie hebt neemt de spierkracht af en worden we vroeg of laat geconfronteerd met artrose in de gewrichten.

Tips preventie problemen heupen en knieën.

Spasmen

Bij een laesie van het ruggenmerg wordt de juiste prikkelinformatie vanuit de hersenen via het ruggenmerg naar de spieren doorbroken. Buiten onze wil om (onwillekeurig) worden te veel prikkels verstuurd. Een spasme. Met het gevolg dat plotseling je benen van een voetenplank kunnen schieten, je je heupen moeilijk kan buigen (zitten) of dat je je voet niet makkelijk in sok of schoen kan krijgen. Je arm in de mouw van de jas strekken is moeilijk en een kopje oppakken ook. Over spasmen heb je geen of weinig controle.

Spasmen kunnen verergeren bij het ouder worden. Ernstige spasmen kunnen verstijving van gewrichten, verkorting van de spieren, ademhalingsproblemen en drukplekken veroorzaken. Als de spasticiteit te heftig is, is behandeling met medicijnen mogelijk. Spasticiteit kan ook verminderen door oefening, passief bewegen en ontspanning.

Als je merkt dat er onverwacht meer spasticiteit is, kan dat een aanwijzing zijn voor andere problemen, zoals blaasontstekingen, beknelling onder de dwarslaesie en drukplekken. Het kan dus een signaal zijn om je lichaam te controleren. Houd dit goed in de gaten en zoek hulp bij bijvoorbeeld je dwarslaesie behandelteam.

Medicijnen kunnen de ernst van het spasme verminderen waardoor je meer activiteiten kan doen en makkelijker en je energie bespaart. Het zitten kan je vergemakkelijken door een bandsteun. Verder is het goed om te overleggen met de ergotherapeut. Zij/hij kan je ook kledingadviezen geven waardoor het aan- en uitkleden met een spasme gemakkelijker gaat.

Meer informatie

Spasticiteit in de dwarslaesiewiki.

Spinal Injuries Association, Aging with Spinal Cord Injury. Engelse zusterorganisatie SIA . Informatie over ouder worden met een dwarslaesie: Zorg voor schoudergewricht. (Engels)